Yetişkinlerde DEHB Nedir? Belirtiler, Türler ve Yanlış Bilinenler

Yetişkinlerde DEHB nedir, nasıl anlaşılır? Belirtiler, türler ve en sık yanlış inanışlar. Klinik Psikolog Dilara Pampal anlatıyor.

Yetişkinlerde DEHB nedir, nasıl anlaşılır? Belirtiler, türler ve en sık yanlış inanışlar. Klinik Psikolog Dilara Pampal anlatıyor.


Yetişkinlerde DEHB Nedir? Belirtiler, Türler ve Yanlış Bilinenler

“İstiyorum ama başlayamıyorum.”
“Zihnim hiç susmuyor.”
“Dağınık olduğumu düşünüyorlar ama bu kadar zorlanmam normal mi?”
Bu sorular birçok yetişkin için tanıdık. Çoğu zaman bu yaşantıların altında Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) yer alabilir.​
Bu yazı kimler için?
​

Dikkatini sürdürmekte zorlanan yetişkinler

Sürekli erteleyen ama “tembel olmadığını” hissedenler

Zeki olmasına rağmen potansiyelini kullanamadığını düşünenler

DEHB’nin yetişkinlikte nasıl göründüğünü merak edenler

DEHB Nedir? (DSM-5’e Göre Tanım)

DEHB, çocuklukta başlayan ve çoğu bireyde yetişkinlikte de devam eden nörogelişimsel bir farklılıktır.Dikkat, planlama, dürtü kontrolü, zaman yönetimi ve motivasyonla ilişkili beyin sistemlerinin farklı çalışmasıyla ilişkilidir.DEHB; isteksizlik, disiplinsizlik ya da tembellik değildir.

DSM-5’e göre tanı için:

Belirtilerin 12 yaşından önce başlaması sürmesi,

Birden fazla yaşam alanında işlevsellik kaybına yol açması gerekir.

Yetişkinlerde DEHB Belirtileri

Yetişkinlikte DEHB genellikle çocukluktaki “yerinde duramama” şeklinde görülmez. Daha çok içsel ve zihinsel belirtiler ön plandadır:

Uzun süre odaklanamama

İşe başlamakta veya bitirmekte zorlanma

Erteleme döngüsü

Zamanı planlayamama

Unutkanlık ve dağınıklık

İçsel huzursuzluk

Hızlı düşünme ama planı sürdürememe


Bu nedenle birçok yetişkin yıllarca kendini “motivasyonsuz” ya da “yetersiz” sanabilir.

Yetişkinlerde DEHB Türleri

1. Dikkat Eksikliği Baskın Tip

Sessiz, içe dönük ve dalgın görünüm

Odaklanma ve organizasyon güçlüğü

Genellikle “çok zeki ama dağınık” şeklinde tanımlanır

Kadınlarda daha sık görülür ve geç fark edilir

2. Hiperaktif–Dürtüsel Tip

Sabırsızlık, acelecilik

Düşünmeden konuşma veya karar verme

Hızlı ilerleyip hata yapma

3. Birleşik Tip
​Hem dikkat eksikliği hem dürtüsellik birlikte görülür

Başlamakta zorlanır, başladığında hızlı ama hatalı ilerler

DEHB Hakkında Yanlış Bilinenler

❌ “DEHB sadece çocuklarda olur.”
❌ “Büyüyünce geçer.”
❌ “İsteseydi yapardı.”

Ne Zaman Bir Uzmandan Destek Alınmalı?

Eğer dikkat dağınıklığı, erteleme, unutkanlık ve içsel huzursuzluk; İş hayatını, Akademik hayatını, İlişkilerini olumsuz etkiliyorsa, profesyonel bir değerlendirme faydalı olabilir. Klinik görüşmeler ve objektif dikkat testleri bu sürecin önemli parçalarıdır.

 Değerlendirme ve Randevu

Yetişkin DEHB değerlendirmesi ve dikkat testleri hakkında bilgi almak için benimle iletişime geçebilirsiniz.

WhatsApp Desteği

Genellikle birkaç dakika içinde yanıt verir

Merhaba! 👋

Size nasıl yardımcı olabilirim?